Vaatwaszout en glansspoelmiddel: wanneer heb je ze nodig?

Of je vaatwaszout nodig hebt, hangt af van de hardheid van je kraanwater. Bosch schrijft dat je bij zacht water doorgaans geen zout nodig hebt, dat all-in-one tabletten bij redelijk zacht water meestal genoeg zijn, en dat zout bij hard water nodig is. Siemens trekt een grens bij 21 °dH: tot die hardheid werken combitabletten volgens Siemens over het algemeen, daarboven voeg je zout en glansspoelmiddel toe. Het Nederlandse kraanwater is volgens Waternet gemiddeld 8 °dH. Over glansspoelmiddel naast een all-in-one tablet zijn de fabrikanten het niet eens.

Wat zout en glansspoelmiddel doen

Zout hoort in het onthardingssysteem van de vaatwasser, niet bij de vaat. Miele legt uit dat dit systeem het water ontkalkt of verzacht om kalkaanslag op je vaat te voorkomen, en dat het zout het systeem reinigt. Bosch schrijft dat zout witte aanslag op je vaat voorkomt, en dat hard water kan leiden tot kalkaanslag op keukengerei en schade aan het apparaat.

Glansspoelmiddel werkt in de laatste spoelbeurt. Volgens Bosch haalt het water van het oppervlak van je vaat, helpt het bij het drogen en voorkomt het vlekken op glazen, borden en bestek. Siemens schrijft dat je zonder glansspoelmiddel over het algemeen geen optimaal droogresultaat bereikt.

Hoe hard is je water?

Waternet hanteert deze indeling: tussen 8 en 12 °dH is het water gemiddeld, boven 12 °dH hard. Het drinkwater van Waternet zelf is 7,8 °dH. De hardheid op je adres kun je volgens Bosch op drie manieren vinden: meten met een teststrip, op je waterrekening kijken of het navragen bij je waterbedrijf. Hoe de hardheid per regio verschilt, lees je ook in hoe vaak je een koffiemachine ontkalkt.

Stel de hardheid in de machine in

Dit is de stap die vaak wordt overgeslagen. Siemens schrijft dat zijn vaatwassers af fabriek zijn ingesteld op een waterhardheid van 13 tot 16 °dH. Dat is harder dan het Nederlandse gemiddelde van 8 °dH dat Waternet noemt. Stel daarom de hardheid in die bij jouw water hoort.

• Bosch: hoe harder het water, hoe hoger de instelling en hoe meer zout de machine gebruikt. Welke stand bij jouw water hoort, staat in de waterhardheidstabel in de handleiding.
• AEG: hoef je geen extra zout te gebruiken, stel de waterhardheid dan elektronisch in op niveau 1. Op dat niveau gaat het lampje voor zout niet branden.
• Waternet: op veel vaatwassers kun je de hardheid instellen.

Zout bijvullen

Bosch beschrijft het zo:

1. Het zoutreservoir zit onderin de machine. Draai de dop los.
2. Vul het zout met een trechter bij, tot het water in het reservoir wordt verdrongen en eruit loopt.
3. Draai direct na het vullen een programma, om schade aan de binnenkant te voorkomen.
4. Vul bij als het lampje of het zoutsymbool op het bedieningspaneel gaat branden.

Gebruik geen tafelzout. Volgens Bosch kan dat het onthardingssysteem beschadigen; Miele schrijft dat vaatwasserzout grover is dan keukenzout en daardoor beter werkt. Siemens waarschuwt dat je het zoutreservoir nooit vult met reinigingsmiddel. Miele noemt vaatwasserzout "vrij agressief spul": morst je het, verwijder het dan zo snel mogelijk of draai een spoelprogramma.

Glansspoelmiddel bijvullen en doseren

Bij Bosch betekent het brandende lampje dat er nog glansspoelmiddel is voor een of twee programma's. De dosering staat bij Bosch af fabriek op stand 2. Bij Siemens loopt de instelling van 0 tot 6, met stand 5 als fabrieksinstelling.

Aan het resultaat zie je of de dosering klopt. Volgens Bosch wijzen strepen op te veel glansspoelmiddel en watervlekken op te weinig. Siemens adviseert de hoeveelheid alleen te verlagen als je strepen ziet.

All-in-one tabletten: drie standpunten

All-in-one tabletten bevatten volgens Siemens zout, glansspoelmiddel en reinigingsmiddel. Toch geven de fabrikanten verschillend advies:

AEG voegt toe dat je op de verpakking van de tabletten kijkt tot welke hardheid je geen zout nodig hebt. Heeft je AEG een multitab-functie, dan zet je die volgens AEG voor elk programma opnieuw aan; de machine onthoudt de instelling niet. Verder waarschuwt Bosch: heb je geen glansspoelmiddel, gebruik dan niet extra veel all-in-one middel, want dat kan kwetsbare vaat beschadigen of aanslag achterlaten.

Zo pak je het aan

1. Zoek de hardheid van je water op bij je waterbedrijf.
2. Stel die hardheid in de vaatwasser in, volgens de tabel in de handleiding.
3. Gebruik je losse middelen, vul dan zout en glansspoelmiddel bij als de lampjes gaan branden.
4. Gebruik je all-in-one tabletten, kijk dan op de verpakking tot welke hardheid ze werken en volg het advies van de fabrikant van je machine.
5. Pas de dosering glansspoelmiddel aan als je strepen of vlekken ziet.

Onze vergelijking

In de vergelijking van vaatwassers staan zestien vrijstaande en volledig integreerbare vaatwassers van onder meer Bosch, Siemens, Miele, AEG, Beko, Etna en Inventum, met hun energieklasse, waterverbruik en geluid. Waarom het eco-programma zo lang duurt, lees je in waarom het eco-programma van de vaatwasser zo lang duurt. De adviezen in dit artikel komen van de sites van de fabrikanten en Waternet, gelezen op 30-10-2026. We hebben zelf geen vaatwassers ingesteld of zout bijgevuld.