Hoe vaak moet je een koffiemachine ontkalken?

Nespresso adviseert in Nederland om een capsulemachine te ontkalken na 400 tot 600 capsules, of ten minste drie keer per jaar. Volautomaten van Philips en De'Longhi geven zelf een melding als het tijd is. Bij De'Longhi hangt het moment van die melding af van de waterhardheid die je in de machine instelt. Hoe vaak het bij jou nodig is, hangt dus ook af van je kraanwater. En dat verschilt per regio.

Waarom ontkalken

In kraanwater zitten calcium en magnesium. Evides legt uit dat de hardheid van water de hoeveelheid van die twee stoffen aangeeft. Daarom adviseert Philips bij hard water vaker te ontkalken dan bij zacht water, zoals in de tabel hieronder staat. Nespresso schrijft dat regelmatig ontkalken nodig is om de machine goed te laten werken.

Hoe vaak, volgens de fabrikanten

Het Philips-advies voor filterkoffiezetapparaten gaat uit van ongeveer twee volle kannen per dag. Philips trekt de grens tussen zacht en hard water hier bij 18 °dH, terwijl Waternet (zie hieronder) water boven 12 °dH al hard noemt. De grenzen verschillen dus per bron; volg voor je machine de handleiding.

Hoe hard is het water in Nederland?

Waterbedrijven geven de hardheid meestal op in Duitse graden (°dH). Volgens Waternet is het water in Nederland gemiddeld 8 °dH. Waternet noemt water tussen 8 en 12 °dH gemiddeld, en pas boven de 12 °dH hard. Het water van Waternet zelf, in Amsterdam en omgeving, is 7,8 °dH (1,40 mmol per liter).

Vewin, de vereniging van drinkwaterbedrijven, deelt de gemiddelde hardheid in vier klassen in, uitgedrukt in millimol calcium en magnesium per liter:

• zeer zacht: maximaal 0,71 mmol/l
• zacht: meer dan 0,71 tot 1,43 mmol/l
• gemiddeld: meer dan 1,43 tot 2,14 mmol/l
• vrij hard: meer dan 2,14 mmol/l

De hardheid verschilt per plek. Evides schrijft dat die per productielocatie anders is, door de samenstelling van de bodem en de herkomst van het water. Water uit de duinen bevat van nature meer kalk. Het meeste water van Evides is zachter, omdat het voor een groot deel uit de Maas komt en in spaarbekkens al deels wordt onthard. De hardheid op je eigen adres vind je bij je waterbedrijf.

Let op bij advies dat water boven de 4 °dH al hard noemt. Volgens Waternet is dat onjuist.

De hardheid instellen in de machine

Bij De'Longhi-volautomaten zit een teststrookje bij de machine. Je houdt het een seconde in een glas water en leest af welk niveau het is, van 1 (zacht water) tot 4 (hard water). Dat niveau stel je in via het menu. Volgens De'Longhi geeft de machine dan op het juiste moment een melding om te ontkalken. De fabrikant noemt het daarom heel belangrijk om de hardheid bij een nieuwe volautomaat goed in te stellen.

Waternet wijst er ook op dat veel koffiemachines een instelling voor de waterhardheid hebben. In de handleiding staat hoe je die instelt.

Waarmee je ontkalkt

Philips adviseert voor espressomachines alleen de eigen ontkalker te gebruiken, CA6700. Het ontkalkingsprogramma kan tot 30 minuten duren; je breekt het niet halverwege af. Nespresso verwijst naar de eigen ontkalkingsset. Het algemene advies van Waternet: volg bij kalkaanslag in een waterkoker of koffiezetapparaat de adviezen van de fabrikant.

Zit er een AquaClean-filter in een Philips-volautomaat, dan staat het ontkalkingsalarm uit. Volgens Philips gaat elk filter tot 625 kopjes mee als je het vervangt wanneer de machine daarom vraagt. Na acht filters zet de machine het ontkalkingsalarm weer aan. Het werkelijke aantal kopjes hangt volgens Philips af van de koffiesoorten die je kiest en van het spoelen en schoonmaken.

Wat dit betekent voor de machines in onze vergelijking

• Nespresso-capsulemachines zoals de Inissia, Essenza Mini, Vertuo Pop en Lattissima One: houd zelf bij wanneer je voor het laatst hebt ontkalkt, en ontkalk na 400 tot 600 capsules. Gebruik je weinig capsules, dan houd je de drie keer per jaar aan: ongeveer elke vier maanden.
• Philips-volautomaten zoals de EP2220/10 en de LatteGo-modellen EP2339/40, EP3347/90 en EP5549/70: volg het lampje of de melding op het display. In de handleiding staat of je model een AquaClean-filter ondersteunt.
• De'Longhi-volautomaten zoals de Magnifica S en de Magnifica Evo: meet de waterhardheid met het strookje zodra de machine in huis is, en stel die meteen in.

Zo pak je het aan

1. Zoek de hardheid van je kraanwater op bij je waterbedrijf, of meet die met het strookje dat bij de machine zit.
2. Stel die hardheid in de machine in, als dat kan.
3. Noteer bij een capsulemachine de datum van de laatste ontkalkbeurt.
4. Gebruik de ontkalker die de fabrikant voorschrijft.

Onze vergelijking

In de vergelijking van koffiemachines staan capsulemachines, halfautomaten en volautomaten met hun melksysteem, molen en waterreservoir. Wil je weten wat een kopje kost bij capsules en bij bonen, lees dan wat een kopje koffie kost. De onderhoudsadviezen in dit artikel komen van de sites van de fabrikanten en de waterbedrijven, gelezen op 30-10-2026. We hebben zelf geen machines ontkalkt en geen water gemeten.