Hoe lang gaat een vaatwasser mee? Levensduur, onderdelen en reparatie

Hoe lang gaat een vaatwasser mee? Kassa (BNNVARA) schreef dat vaatwassers volgens de Consumentenbond gemiddeld 11,5 jaar meegaan, en volgens de Consumentenbond zelf halen de twee beste merken ongeveer 14 jaar. Gaat hij eerder kapot, dan is repareren vaak de moeite waard: de EU verplicht fabrikanten om de belangrijkste onderdelen 7 tot 10 jaar leverbaar te houden. Milieu Centraal noemt een vaatwasser van meer dan 15 jaar oud zeer oud; die laat je beter recyclen.

Hoe lang gaat een vaatwasser mee?

De bekendste schatting komt van de Consumentenbond. Kassa schreef in 2021, met de Consumentenbond als bron, dat vaatwassers gemiddeld 11,5 jaar meegaan, en dat dit neerkomt op 2.500 tot 5.000 wasbeurten. Hoe vaak je de machine gebruikt, maakt volgens Kassa uit.

Op zijn eigen pagina over vaatwassermerken schrijft de Consumentenbond dat er duidelijke verschillen zijn per merk. De vaatwassers van de beste 2 merken gaan ongeveer 14 jaar mee; het merk met de kortste verwachte levensduur zit daar zo'n 4 jaar onder. Welke merken dat zijn, zie je alleen als lid. Op dezelfde pagina staat dat de Consumentenbond een panel van ruim 21.000 consumenten uit heel Europa naar hun ervaringen.

Milieu Centraal geeft geen gemiddelde, maar wel een grens: een zeer oude, onzuinige vaatwasser van meer dan 15 jaar oud kun je beter laten recyclen.

Onderdelen: wat de EU van fabrikanten vraagt

Of een reparatie lukt, hangt af van de onderdelen. Daarvoor geldt sinds 1 maart 2021 de Europese ecodesignverordening voor huishoudelijke vaatwassers, Verordening (EU) 2019/2022. Die kent twee termijnen, gerekend vanaf het moment dat het laatste exemplaar van een model op de markt kwam:

• 7 jaar, voor professionele reparateurs: de motor, de circulatie- en afvoerpomp, verwarmingselementen (ook warmtepompen), leidingen met slangen, kleppen, filters en aquastops, onderdelen van de deur, printplaten, displays, drukschakelaars, thermostaten en sensoren, en software en firmware.
• 10 jaar, voor reparateurs én voor jou als gebruiker: het deurscharnier en de afdichtingen, andere afdichtingen, sproeiarmen, afvoerfilters, korven en rekken, en plastic onderdelen zoals manden en deksels.

Na een bestelling moet de fabrikant binnen 15 werkdagen leveren. Professionele reparateurs moeten zich ook kunnen registreren voor reparatie- en onderhoudsinformatie, vanaf twee jaar nadat het eerste exemplaar van een model op de markt kwam.

Dat is anders dan bij wasmachines. Voor wasmachines geldt in Verordening (EU) 2019/2023 voor beide groepen onderdelen ten minste 10 jaar; dat lees je in hoe lang een wasmachine meegaat. Fabrikanten mogen ook meer doen dan de wet vraagt. Siemens schrijft in de handleiding van de SN63EX04TE dat je originele onderdelen die relevant zijn voor de werking ten minste 10 jaar bij de servicedienst kunt krijgen, gerekend vanaf het in de handel brengen van het apparaat in de Europese Economische Ruimte.

Vaatwasser repareren: zelf of een monteur?

Test-Aankoop, de Belgische consumentenorganisatie, maakt een handige tweedeling. Eerst schakel je volgens Test-Aankoop de machine uit en trek je de stekker uit het stopcontact. Kun je niet bij de stekker, zet dan de groep in de meterkast uit.

Dit kun je volgens Test-Aankoop vaak zelf:

• Water blijft staan: controleer de filters, de afvoerslang op deuken of verstoppingen, en de afvoer van de gootsteen als de machine daarop is aangesloten.
• Lekken: kijk naar de sproeiers en het rubber van de deur.
• Vaat wordt niet schoon: controleer de sproeiers en het filter, en de waterdruk volgens de handleiding.
• Slecht drogen: zorg voor genoeg zout en glansspoelmiddel, goed ingesteld, en open de deur na afloop.
• Vieze geur: maak het filter, het deurrubber en de sproeiers schoon. Meer daarover in onze gids over een vaatwasser die stinkt.

Een monteur bel je volgens Test-Aankoop bij een kapotte pomp (als de drie controles bij staand water niets opleveren), bij een lekkende onderste deurafdichting, en bij een defect aan de sensoren, de thermostaat of het verwarmingselement.

Over het echte werk binnenin is Siemens in de handleiding streng. Ondeskundige reparaties zijn gevaarlijk, alleen geschoold vakpersoneel mag repareren en er mogen alleen originele reserveonderdelen in. Toont je Bosch of Siemens een foutcode, kijk dan eerst in vaatwasser resetten bij Bosch en Siemens; een deel van die meldingen is volgens de handleiding geen fout van het apparaat.

Garantie: eerst naar de winkel

Is je vaatwasser jong en kapot, dan is de wettelijke garantie de eerste stap. Volgens de Rijksoverheid is er in Nederland geen vaste garantietermijn: je hebt recht op een goed product, en de verkoper moet voor een oplossing zorgen, niet de fabrikant. De ACM schrijft dat een product moet meegaan zolang je dat redelijkerwijs mag verwachten, en noemt voor dure producten zoals een wasmachine bijvoorbeeld 5 tot 8 jaar. Een termijn voor vaatwassers noemt de ACM niet. Meer over bewijslast en fabrieksgarantie staat in de wasmachinegids hierboven.

Repareren of vervangen?

Volgens Milieu Centraal is het bijna altijd het beste voor het milieu om zo lang mogelijk met je spullen te doen en apparaten te repareren. Wat volgt, is onze eigen volgorde op basis van de bronnen hierboven:

1. Zoek het aankoopbewijs op en kijk hoe oud de machine is.
2. Is hij jonger dan je redelijkerwijs mag verwachten, meld het defect dan bij de winkel, ook na de fabrieksgarantie.
3. Doe de eenvoudige controles van Test-Aankoop: filter, afvoerslang, sproeiarmen, deurrubber.
4. Helpt dat niet, vraag een monteur dan wat de reparatie kost en of het onderdeel leverbaar is.
5. Is de machine ouder dan 15 jaar, neem dan het advies van Milieu Centraal mee om hem te laten recyclen.
6. Lever de oude machine in bij de winkel waar je een nieuwe koopt, of breng hem naar de milieustraat. Verkoop hem volgens Milieu Centraal niet aan een schroothandelaar.

Kort samengevat

• Kassa noemt, met de Consumentenbond als bron, gemiddeld 11,5 jaar; de twee beste merken halen volgens de Consumentenbond ongeveer 14 jaar.
• Onderdelen voor reparateurs moeten 7 jaar leverbaar zijn, onderdelen die je zelf kunt vervangen 10 jaar.
• Filter, afvoerslang en deurrubber controleer je zelf; pomp, sensoren en verwarming zijn werk voor een monteur.

Kies je toch een nieuwe, vergelijk dan energie, water en geluid in onze vergelijking van vaatwassers. De Siemens iQ300 SN63EX04TE (totaalscore 8,9) is het model waarvan we hier de handleiding citeren.