Vaatwasser schoonmaken: filter, sproeiarmen en deurrubber

Je vaatwasser schoonmaken begint bij het filter onderin: haal het eruit en spoel het af onder de kraan, zodat etensresten en vet het water niet meer tegenhouden. Bosch schrijft dat het filter na elke wasbeurt schoongemaakt moet worden; Siemens noemt op zijn onderhoudspagina elke twee maanden, of eerder als de vaat minder schoon wordt. Verder raden Milieu Centraal en de fabrikanten aan om af en toe een heet programma of een machinereiniger in een lege machine te draaien en de deurrubbers met een vochtige doek af te nemen.

Waarom een vaatwasser vuil wordt

Volgens Milieu Centraal blijven er in de filters makkelijk etensresten en vet hangen. Voorspoelen is niet nodig, maar haal wel de restjes eten van de borden, anders raakt het filter verstopt. Een machine die je onderhoudt, gaat volgens Milieu Centraal langer mee.

Miele legt uit dat de spoelruimte zichzelf reinigt als je steeds precies genoeg afwasmiddel gebruikt. Daar is één uitzondering op: de deurdichtingen en de zijkanten van de deur worden niet door de waterstralen bereikt, en daar kan schimmel ontstaan.

Het filter van de vaatwasser schoonmaken

Bosch en Siemens noemen het filter een zeefsysteem: een grove zeef, een fijne zeef en een microzeef. In de handleidingen van de Siemens SN63EX04TE en de Bosch SMS4HVI14E staat dat je de zeven na elke afwasbeurt op etensresten controleert. Zo maak je ze schoon:

1. Zet de vaatwasser eerst uit; dat voegen Miele en AEG eraan toe.
2. Draai de grove zeef tegen de klok in en neem het zeefsysteem eruit. Let op dat er geen voorwerpen in het pompreservoir vallen.
3. Trek de microzeef er naar beneden af. Druk de vergrendelingsstukken samen en haal de grove zeef er naar boven uit.
4. Reinig alle delen onder stromend water, ook de vuilrand tussen de grove en de fijne zeef.
5. Zet het zeefsysteem in elkaar, plaats het terug en draai de grove zeef met de klok mee tot de pijlmarkeringen tegenover elkaar staan.

Bij Miele verwijder je eerst de onderste sproeiarm voordat je de zeefcombinatie eruit haalt. Miele waarschuwt: spoel nooit zonder zeven, want dan komt vuil in het circulatiesysteem en raakt dat verstopt. Staat er bij Bosch of Siemens E22 op het display, dan zijn de filters vuil of verstopt. Wat de andere codes betekenen, lees je in vaatwasser resetten bij Bosch en Siemens.

Sproeiarmen reinigen

Volgens de Siemens-handleiding kunnen kalk en vuil uit het afwaswater de sproeiopeningen en de lagers van de sproeiarmen blokkeren. De stappen:

1. Schroef de bovenste sproeiarm los en trek hem er naar beneden af.
2. Trek de onderste sproeiarm er naar boven af.
3. Controleer de openingen onder stromend water en verwijder wat erin vastzit. Siemens noemt op zijn site een cocktailprikker voor resten in de mondstukken.
4. Zet de onderste sproeiarm terug; die klikt hoorbaar vast. Schroef daarna de bovenste weer vast.

Miele raadt aan de sproeiarmen eens per kwartaal te reinigen. Bosch en Siemens schrijven alleen "regelmatig".

Deurrubber en binnenkant

Siemens adviseert de deurafdichtingen regelmatig af te vegen met een vochtig doekje en een beetje vaatwasmiddel. Bosch noemt een vochtige doek, eventueel nat gemaakt met zeepsop, voor de afdichtingen en de deur. Miele voegt toe: haal ook drank- en etensresten van de zijkanten en scharnieren van de deur.

Gebruik volgens de Siemens-handleiding nooit chloorhoudende reinigingsmiddelen. AEG schrijft op zijn Britse supportpagina dat je voor het rubber geen schuurmiddelen, schuursponsjes, scherpe voorwerpen of oplosmiddelen gebruikt.

Vaatwasser reinigen met een heet programma of machinereiniger

Over hoe vaak je de hele machine reinigt, verschillen de adviezen flink:

Heeft je Bosch of Siemens het programma Machinereiniging, dan doe je het volgens de handleiding zo: veeg grof vuil weg, reinig de zeven, zet het onderhoudsmiddel in de binnenruimte en doe de machinereiniger in het vaatwasmiddelbakje. Draai het programma zonder vaat en zonder aluminium voorwerpen, zoals vetfilters van een afzuigkap. Start je het niet binnen 3 afwasbeurten, dan gaat het lampje vanzelf uit. Gebruik je een losse reiniger in een Siemens, kies dan volgens Siemens een programma van ten minste 65 °C.

Als de vaatwasser stinkt

Etensresten in het filter kunnen volgens Siemens bacteriën en schimmel veroorzaken, en daarmee een vieze lucht. Reinig het filter met water en zeep en strooi er voor de volgende beurt een beetje bakpoeder op. Laat de deur op een kier staan als je de vaatwasser langere tijd niet gebruikt; volgens de handleiding voorkom je zo nare geuren. Miele noemt DishClean tegen geurtjes en kalk.

Onze vergelijking

In de vergelijking van vaatwassers zie je per model de energieklasse, het waterverbruik en het geluid. De stappen voor het zeefsysteem en de sproeiarmen komen onder meer uit de handleiding van de Siemens iQ300 SN63EX04TE (totaalscore 8,9); de adviezen van Miele gelden ook voor de Miele G 5633 SC BW (9,0). Stel na het schoonmaken ook de waterhardheid goed in; hoe dat werkt, lees je in vaatwaszout en glansspoelmiddel. We hebben zelf geen vaatwassers schoongemaakt; alles hierboven komt van de genoemde bronnen.