Koelkast inbouwen: nismaat, ventilatie en sleepdeur of vaste deur

Koelkast inbouwen begint met een inbouwmodel dat past bij de hoogte, breedte en diepte van je nis en bij het deursysteem van je keuken: een sleepdeur of een vaste deur op een vlakscharnier. Siemens raadt aan de nis op meerdere plekken te meten en achterin extra ruimte te houden, zodat de koelkast zijn warmte kwijt kan. Let op: onze vergelijking bevat alleen vrijstaande koel-vriescombinaties, geen inbouwkoelkasten.

Vrijstaand of inbouw: wat is het verschil?

Het belangrijkste verschil is volgens Siemens het uiterlijk. Een inbouwkoelkast verdwijnt achter een keukenpaneel; een vrijstaande koelkast verplaats je makkelijk en is vaak het middelpunt van de keuken.

Een vrijstaand model heeft wel ruimte rondom nodig. Samsung schrijft op zijn Belgische supportpagina dat je bij een koel-vriescombinatie 50 mm vrijlaat aan de linker- en rechterkant en 100 mm aan de achter- en bovenkant. Daarnaast moeten de deuren vrij open en dicht kunnen.

De maten verschillen ook. De meeste inbouwkoel-vriescombinaties van Siemens zijn volgens Siemens 177,2 cm hoog en 54,1 cm breed. Van de tien vrijstaande combinaties in onze vergelijking zijn er acht 59,5 tot 60 cm breed en 176 tot 203 cm hoog. De Inventum KV1808B (54,5 cm) en de CHiQ FBM157L42 (50 cm) zijn smaller, maar hebben als vrijstaand model ook ruimte rondom nodig. Een vrijstaande koelkast in een nis voor inbouwmodellen schuiven werkt daarom meestal niet, is onze conclusie: hij is te breed of er blijft geen ruimte over voor ventilatie.

Koelkast inbouwen: de nismaat meten

Siemens beschrijft zo hoe je de nis opmeet:

1. Haal het oude apparaat uit de nis.
2. Meet de hoogte van de bodem tot de bovenkant van de nis, op meerdere plekken, omdat een nis niet overal even hoog hoeft te zijn.
3. Meet de breedte aan de binnenkant van links naar rechts, boven en onder.
4. Meet de diepte van voor naar achter in de nis; dat gaat het makkelijkst onderin.
5. Houd er rekening mee dat de koelkast achterin wat extra ruimte nodig heeft om zijn warmte kwijt te kunnen.

Volgens Siemens zijn XL-modellen 55,8 cm breed, en XXL-modellen ook 55,8 cm breed en tot 193,5 cm hoog. Losse inbouwkoelkasten en -vriezers zijn er van compacte modellen van ongeveer 82 cm, via 102 tot 122 cm, tot 177 cm hoog. Naast de standaardbreedte van 54,1 cm noemt Siemens breedtes van 55,8 en 59,8 cm.

Heb je een IKEA-keuken, dan geeft Siemens twee aanwijzingen. In een METOD-keuken (gekocht na juni 2014, hoge kasten van 140 tot 240 cm) passen vrijwel alle inbouwmodellen van Siemens, ook de grootste combinaties van 193 cm. In een FAKTUM-keuken (gekocht voor juni 2014, kasten van 125 tot 217 cm) is de nis iets lager en past een model van 178 cm of kleiner beter. Beide hebben volgens Siemens een standaardnisbreedte van 60 cm.

Sleepdeur of vaste deur?

Bij inbouwkoelkasten zijn er twee manieren om de keukendeur te bevestigen. Siemens legt het verschil zo uit:

• Sleepdeur: de koelkastdeur en het keukenpaneel hebben elk een eigen scharnier. Het paneel zit niet direct vast aan de apparaatdeur, maar beweegt mee over een geleiderail.
• Vaste deur (vlakscharnier of deur-op-deur): de keukendeur wordt direct op de koelkastdeur gemonteerd. Volgens Siemens kan de koelkastdeur dan meer gewicht dragen en glijden de scharnieren niet.

Siemens raadt aan het systeem te kiezen dat je huidige koelkast al heeft; dat maakt het inbouwen makkelijker en zorgt voor een goede pasvorm. Een uitzondering is IKEA: in IKEA-kasten moet je volgens Siemens een sleepdeur gebruiken, omdat een vaste deur daar niet mogelijk is.

Ventilatie en de plek van de koelkast

Een koelkast geeft warmte af en die moet weg kunnen. In de inbouwhandleiding van een Liebherr-koel-vriescombinatie (ECBN 8870 en 8871) staat:

• Zet het apparaat niet in direct zonlicht en niet naast een fornuis, verwarming of iets dergelijks.
• De ondergrond moet vlak en waterpas zijn.
• Zorg altijd voor een goede luchttoevoer en -afvoer en dek ventilatieopeningen en -roosters niet af. Bij dit model verloopt de luchtverversing via de plint, met een meegeleverd ventilatierooster.
• Het stopcontact mag niet achter het apparaat zitten en moet goed bereikbaar zijn.

Hoe de lucht precies stroomt, verschilt per model. Kijk dus altijd in de inbouwtekening van jouw koelkast.

Milieu Centraal geeft hetzelfde advies vanuit energieverbruik: zet de koelkast bijvoorbeeld niet naast de oven en controleer af en toe of de deur nog goed sluit. Samsung voegt toe dat een koelkast niet thuishoort op een plek waar de temperatuur onder de 5 °C kan zakken, en dat je 4 uur wacht met aanzetten als hij lang heeft gelegen. Op welke stand je hem zet, lees je in onze gids over de juiste koelkasttemperatuur.

Oude inbouwkoelkast vervangen?

Volgens Milieu Centraal zijn moderne koelkasten veel zuiniger dan koelkasten van 10 jaar of ouder. Hoe ouder je koelkast, hoe meer stroom je bespaart met een nieuwe. Siemens noemt drie signalen dat vervangen verstandig kan zijn: het apparaat houdt de temperatuur niet meer stabiel, verbruikt meer stroom of maakt meer geluid dan vroeger. Bij het vergelijken van modellen helpt het energielabel; in onze gids over kWh per jaar lees je hoe je dat leest.

Wat dit betekent voor onze vergelijking

Onze vergelijking van koelkasten gaat alleen over vrijstaande koel-vriescombinaties. Voor een nis in je keuken heb je een inbouwmodel nodig, en die staan er niet in. Zoek je wel een vrijstaand model, reken bij het meten dan de vrije ruimte mee die Samsung noemt. Een eigen rekenvoorbeeld: de Samsung RB38C607AB1 (9,3) is 59,5 cm breed en 203 cm hoog. Met 50 mm aan elke kant en 100 mm erboven heb je dan ongeveer 69,5 cm breedte en 213 cm hoogte nodig.

Kort samengevat

• Meet hoogte, breedte en diepte van de nis op meerdere plekken.
• Houd achterin ruimte vrij voor de warmte en dek ventilatieroosters niet af.
• Kies hetzelfde deursysteem als je oude koelkast; in een IKEA-keuken is dat een sleepdeur.
• Zet de koelkast niet naast de oven, een verwarming of in de zon.
• Een vrijstaande koelkast past meestal niet in een inbouwnis.