Oordopjes in het vliegtuig: bluetooth, ruisonderdrukking en oordruk

Oordopjes in het vliegtuig gebruiken mag, maar elke maatschappij heeft eigen regels. Bij Transavia mag je een bluetooth-apparaat tijdens de vlucht gebruiken en zet je het uit tijdens het opstijgen en landen. Draadloze oordopjes met ruisonderdrukking dempen volgens Sony vooral laag gebrom, zoals dat van een vliegtuig. Last van je oren bij het dalen los je op door te slikken, te gapen of te kauwen; gewone oordopjes raadt Gezondheid en Wetenschap bij vliegen juist niet aan.

Twee soorten oordopjes

Wie zoekt op "vliegen oordopjes" bedoelt soms draadloze oordopjes voor muziek of films, en soms oordopjes tegen geluid of oorpijn. Deze gids gaat vooral over de eerste soort. Over de tweede soort is Gezondheid en Wetenschap kort. Die Belgische site met gezondheidsinformatie op basis van richtlijnen schrijft in de tekst over oorklachten door luchtdruk: oordopjes worden niet aanbevolen. Een reden geeft de site daar niet. Of dat ook geldt voor in-ear oordopjes met muziek, staat er niet; dat weten we dus niet.

Bluetooth-oordopjes in het vliegtuig: wat KLM en Transavia zeggen

Transavia schrijft op de eigen servicepagina dat je bluetooth-apparaten zoals koptelefoons en oortjes mag meenemen in je hand-, cabine- en ruimbagage. Wil je ze tijdens de vlucht gebruiken, dan mag dat, maar schakel ze uit tijdens het opstijgen en landen.

KLM maakte in maart 2014 bekend dat draagbare elektronische apparaten tijdens alle fases van de vlucht gebruikt mogen worden. Apparatuur met een antenne moet volgens dat bericht in de vliegtuigstand staan zodra de deuren van het vliegtuig dicht zijn. De actuele informatiepagina's van KLM konden we niet laden, dus controleer voor je vertrek wat er nu geldt.

Sony schrijft in de helpgidsen van de WF-1000XM5 en de WF-C710N dat het product radiogolven uitzendt in de draadloze modus. Gebruik je het zo aan boord, volg dan de instructies van het boordpersoneel. Die aanwijzing gaat altijd voor.

In de praktijk betekent dit (onze uitleg): zet je telefoon in de vliegtuigstand en kijk dan of je bluetooth weer aan mag zetten. Bij Transavia wacht je daarmee tot na het opstijgen.

Ruisonderdrukking tegen het brommen van de motoren

Ruisonderdrukking (ANC) werkt het best op het soort geluid dat je in een vliegtuig hoort. Sony schrijft in de helpgids van de WF-1000XM5 dat de geluidsonderdrukking doeltreffend is in het laagfrequente bereik, en noemt daarbij een vliegtuig, trein, kantoor of airconditioner. Bij hogere frequenties, zoals stemmen, werkt die minder goed. In de helpgids van de WF-C710N staat dat de ruis wordt verminderd, maar niet volledig opgeheven.

Een omroepbericht of een gesprek in de stoel naast je hoor je dus nog. Hoe ruisonderdrukking werkt, lees je in hoe werkt actieve ruisonderdrukking. Voor ruisonderdrukking telt ook de pasvorm; daarover gaat oordopjes die goed passen.

Oordruk bij het stijgen en dalen

Waarom je oren dichtslaan, legt Gezondheid en Wetenschap uit. Het middenoor staat via de buis van Eustachius in verbinding met de keel; die buis houdt de druk gelijk met de omgeving. Bij het opstijgen daalt de druk in de cabine en ontstaat er overdruk in het middenoor, die meestal vanzelf ontsnapt. Bij het dalen stroomt de lucht moeilijker terug, en daarom ontstaan klachten vaker bij de landing. Met een verkoudheid of allergie werkt die buis minder goed, omdat de slijmvliezen in neus en keel gezwollen zijn.

Wat je bij de landing kunt doen, volgens Gezondheid en Wetenschap:

1. Open je mond en slik of gaap. Herhaal dat ongeveer elke minuut tijdens het dalen.
2. Probeer de valsalvamanoeuvre: knijp je neus dicht, houd je mond dicht en adem zacht uit.
3. Slik met dichte mond terwijl je je neus dichtknijpt.
4. Geef kleine kinderen tijdens de landing iets te drinken.

Thuisarts noemt kauwen of een paar keer slikken tijdens het dalen, op de pagina over een gescheurd trommelvlies. Daar staat ook dat een trommelvlies kan scheuren als het vliegtuig plotseling snel daalt. Volgens Gezondheid en Wetenschap kan een neusspray met bijvoorbeeld xylometazoline een half uur voor het opstijgen of landen helpen, maar gebruik je die niet langer dan 5 dagen achter elkaar. Heb je na de vlucht oorpijn, dan kan paracetamol helpen.

Krijg je na het vliegen oorpijn, bloed of vocht uit je oor, word je duizelig, hoor je oorsuizen of hoor je slechter, bel dan volgens Thuisarts je huisarts of de huisartsenpost.

De audio-aansluiting in de stoel

Draadloze oordopjes hebben geen stekker, dus je kunt ze niet in de audio-aansluiting van het entertainmentsysteem in je stoel steken. Daarvoor heb je een apart zendertje nodig dat in de aansluiting gaat en het geluid via bluetooth doorstuurt (onze uitleg). Heb je een bedrade koptelefoon, let dan op de stekker: er bestaan vliegtuigadapters die twee mono-stekkers van 3,5 mm omzetten naar één stereo-aansluiting van 3,5 mm. Webshop.nl schrijft dat ze bedoeld zijn voor maatschappijen die het gebruik van je eigen stereo toestaan.

Kijk je films op je eigen telefoon of tablet, dan heb je dat probleem niet: je oordopjes koppel je dan gewoon met je eigen toestel.

Accuduur voor een lange vlucht

Op een lange vlucht telt de accuduur met ruisonderdrukking aan. Uit onze vergelijking van draadloze oordopjes:

De opgegeven accuduur komt van de fabrikant of de winkel en kan in de praktijk afwijken. Laad de oordopjes en de case op voor je vertrekt.