Hoe groot moet je luchtreiniger zijn? CADR uitgelegd

Een luchtreiniger is groot genoeg voor je kamer als zijn CADR, de hoeveelheid gefilterde lucht die hij levert, past bij de oppervlakte van die kamer. De Amerikaanse brancheorganisatie AHAM hanteert als vuistregel dat de CADR voor rook minstens twee derde van de vloeroppervlakte moet zijn, in Amerikaanse eenheden. Wij hebben dat omgerekend: het komt neer op ongeveer 12 m3 per uur per vierkante meter, bij een plafond van ongeveer 2,40 meter. Een slaapkamer van 12 m2 vraagt dan om een CADR van ongeveer 145 m3/u.

Wat de CADR meet

AHAM schrijft dat de CADR aangeeft hoeveel gefilterde lucht een luchtreiniger levert, met aparte scores voor tabaksrook, stuifmeel en stof. In een blog omschrijft AHAM het als een maat voor hoe snel een luchtreiniger deze drie soorten deeltjes uit de lucht filtert. De vuistregel voor de kamergrootte gaat uit van de score voor rook.

Amerikaanse fabrikanten geven de CADR in cubic feet per minute (CFM). In Europa staat er meestal m3 per uur. Levoit vermeldt bij de Core 300S allebei: 141 CFM en 240 m3/u. Daaruit volgt dat één CFM ongeveer 1,7 m3 per uur is.

De vuistregel omgerekend

Het voorbeeld van AHAM: een kamer van 10 bij 12 voet is 120 vierkante voet, en daar hoort een rook-CADR van minstens 80 CFM bij. Een vierkante meter is ongeveer 10,8 vierkante voet. Reken je de regel van twee derde om naar metrische eenheden, dan kom je op ongeveer 12 m3/u per m2. Dat is onze eigen omrekening, geen getal van AHAM. Ook de tabel hieronder hebben we zelf berekend.

AHAM schrijft er twee kanttekeningen bij. Zijn je plafonds hoger dan 8 voet, ongeveer 2,40 meter, dan heb je een apparaat nodig dat bedoeld is voor een grotere kamer. En bij zware rook, zoals bij natuurbranden, adviseert AHAM een rook-CADR die gelijk is aan het aantal vierkante voet. Volgens onze omrekening is dat ongeveer 18 m3/u per m2.

De maat heeft ook met geluid te maken. Volgens AHAM zorg je het best voor een acceptabel geluidsniveau door een luchtreiniger te kiezen die goed bij de ruimte past.

Kamergrootte op de doos

Fabrikanten zetten vaak een kamergrootte in m2 op de verpakking. Hoe die is berekend, verschilt. Levoit geeft voor de Core 300S twee getallen: 1051 vierkante voet bij 1 ACH en 219 vierkante voet bij 4,8 ACH. ACH staat voor air changes per hour, het aantal keren per uur dat alle lucht in de kamer door het filter gaat. Omgerekend naar vierkante meters is hetzelfde apparaat dus geschikt voor ongeveer 98 m2 of voor ongeveer 20 m2, afhankelijk van hoe vaak je de lucht wilt verversen. Het kleinste getal sluit aan bij de vuistregel van AHAM: 20 m2 hoort volgens onze tabel hierboven bij ongeveer 245 m3/u, en de Core 300S levert 240 m3/u.

Kijk daarom naar de CADR in m3/u en reken zelf, in plaats van alleen op de kamergrootte te vertrouwen. Modellen met hun CADR naast elkaar vind je in onze vergelijking van luchtreinigers.

HEPA-klassen: H13 en H14

De Europese norm voor HEPA-filters is EN 1822. Volgens de omschrijving van het Slowaakse normalisatie-instituut geldt de norm voor EPA-, HEPA- en ULPA-filters en deelt hij filters in op basis van hun lokale en integrale efficiëntie, gemeten met een deeltjestelmethode.

Filterfabrikant MANN+HUMMEL zet de klassen in een tabel. Een H13-filter houdt integraal minstens 99,95 procent van de deeltjes tegen, een H14-filter minstens 99,995 procent. Er gaat bij H13 dus hooguit 0,05 procent door, bij H14 hooguit 0,005 procent. Gemeten wordt bij de MPPS, de deeltjesgrootte waarbij het filter het minst goed werkt. Camfil schrijft dat die MPPS tussen 0,1 en 0,2 micron ligt. Voor klasse H13 en hoger krijgt volgens MANN+HUMMEL elk filter een eigen testrapport en serienummer.

Let op de woorden op de verpakking. Levoit omschrijft het filter van de Core 300 als "HEPA-grade" en schrijft dat het 99,97 procent van de deeltjes vanaf 0,3 micron verwijdert, getest volgens IEST RP C001.7. Dat is een andere test dan EN 1822. Wil je een filter met een EN 1822-klasse, zoek dan naar de vermelding H13 of H14 met die norm erbij.

Wat het filter per jaar kost

Het vervangende filter is een vaste kostenpost. Levoit adviseert het filter van de Core 300 elke 6 tot 8 maanden te vervangen. Volg je dat advies, dan heb je volgens onze rekensom anderhalf tot twee filters per jaar nodig. Levoit schrijft er ook bij dat de filterindicator alleen werkt met originele filters. Kijk voor je koopt wat het vervangende filter voor jouw model in Nederland kost en of het goed verkrijgbaar is.

Ozon, ionisatoren en plasma

Het Longfonds schrijft dat er weinig nadelen zitten aan een luchtreiniger met een HEPA-filter. Ioniserende luchtreinigers en apparaten met een elektrostatisch filter of plasmafilter kunnen volgens het Longfonds ozon in de ruimte verspreiden. Dat gas reageert met andere stoffen in de lucht, waardoor er juist ultrafijnstof kan ontstaan.

Het RIVM beoordeelde in 2022 luchtreinigers die bewust ozon uitstoten. Volgens die beoordeling is voor zulke apparaten is geen algemene veilige maximale uitstoot vast te stellen, en bij gebruik in huis werd in alle doorgerekende situaties de gezondheidskundige grenswaarde van 40 microgram ozon per m3 overschreden. Over ionisatoren, elektrostatische filters en plasmaluchtreinigers noemt hetzelfde rapport een studie waaruit blijkt dat ze chemische bijproducten kunnen vormen, zoals ozon, stikstofoxiden en formaldehyde.

Het Longfonds schrijft ook dat een luchtreiniger stofdeeltjes uit de lucht haalt, maar niet voorkomt dat gebruikte lucht zich in huis ophoopt. Ventileren blijft dus nodig. En volgens het Longfonds is er geen hard bewijs dat een luchtreiniger bij een longziekte een betere gezondheid geeft.